Auteursrechten

Auteursrecht is het exclusieve recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, om dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Het werk heeft een eigen, oorspronkelijk karakter en draagt het persoonlijke stempel van de maker.

Het auteursrecht kent de maker het exclusieve recht toe een wer:k:
a) openbaar te maken
b) te verveelvoudigen
Deze rechten worden tezamen het exploitatierecht genoemd.

Onder openbaarmaken wordt verstaan het op één of andere manier ter kennisneming van het publiek brengen van een werk. Voorbeelden zijn het uitgeven van een werk op papier, het uitlenen van een werk of een voordracht in het openbaar. Ook bekendmaken langs elektronische weg, zoals het toegankelijk maken van een artikel op een computer of in een open of besloten netwerk valt onder openbaarmaking.

Met verveelvoudiging wordt bedoeld het vervaardigen van exemplaren waarin het werk is vastgelegd, zoals het laten drukken van een publicatie, het maken van een ouderwetse fotokopie of het scannen en uploaden van documenten. Ook bewerken en vertalen zijn vormen van verveelvoudiging. Dit geldt ook voor opslag in elektronische vorm.

Beperkingen van het auteursrecht:

Wetenschappelijk materiaal kan zonder toestemming van de auteur worden gebruikt voor:

• op- of uitvoering voor het onderwijs mits dit een wetenschappelijke doel dient;
• het citeren uit een werk;
• het overnemen van een deel voor het onderwijs;
• het kopiëren voor eigen oefening, studie of gebruik;
• het door middel van een besloten netwerk beschikbaar stellen van een werk dat deel uitmaakt van verzamelingen van voor het publiek toegankelijke bibliotheken;
• het verveelvoudigen van een werk met als enig doel het exemplaar van een werk te restaureren, raadpleegbaar te houden als de technologie in onbruik raakt waarmee het werk toegankelijk kan worden gemaakt en bij dreiging van verval om het werk te behouden voor de instelling (preserveringskopie).

Licentie:

Een licentie is niets anders dan de toestemming van een auteursrechthebbende aan een ander om bepaalde handelingen, die vallen onder het auteursrecht, uit te voeren. Anders dan bij overdracht behoudt de maker bij een licentie het auteursrecht. Het verschil tussen overdracht en een licentie, is vergelijkbaar met het verschil tussen het verkopen en verhuren van een huis. Bij verkoop is er een nieuwe eigenaar; bij verhuur heeft iemand enkel toestemming om het huis te gebruiken.

Bron:
Auteursrecht in het hoger onderwijs, Stichting Surf

SURF biedt veel meer informatie over auteursrechten en copyright, zowel van digitale teksten als van ruwe data, zowel in het Nederlands als in het Engels.

SURF heeft speciaal voor wetenschappelijk onderzoekers een toolbox beschikbaar gemaakt waarmee de rechten en plichten ten opzichte van (commerciële) uitgevers nauwkeurig kunnen worden afgesproken. Zie voor meer informatie.

Er is ook speciale aandacht voor de bescherming van databestanden