Projectgeschiedenis: NIWI en SURF

Projectgeschiedenis (1): NIWI en SURF

Hieronder volgt een korte beschrijving van de ontstaangeschiedenis van het e-depot voor de Nederlandse archeologie.

2003: proefproject NIWI en Faculteit der Archeologie

Dat de eerste zin van Max Havelaar "Ik ben makelaar in koffie, en woon op de Lauriergracht nr 37", zoals die in de wand van de aula van KB in Den Haag is gebeiteld, de voorbode zou worden voor "Ik ben makelaar in tweedehands archeologische data, en werk bij DANS" had niemand kunnen bevroeden.

Op een workshop in 2003 over digitale archivering in die Aula van de KB in Den Haag nemen Hans Kamermans (Faculteit der Archeologie, Universiteit Leiden) en Peter Doorn (NIWI) de handschoen op: "waarom heeft de Nederlandse archeologie eigenlijk geen digitaal archief, terwijl binnen de sociale en geesteswetenschappen de archeologie juist koploper is in de digitale verwerking van haar gegevens?".
Marjan Balkestein van het NIWI en Milco Wansleeben van de Faculteit der Archeologie voerden van januari t/m juli 2004 een eerste (ADA-)proefproject uit met het archiveren van de bestaande digitale gegevens van enkele onderzoeksprojecten van de archeologische faculteit in Leiden. Vier projecten zijn bij wijze van eerste test gearchiveerd, gedocumenteerd en toegankelijk gemaakt.

2004-2006: Surf-project in het kader DAREnet (Digital Academic Repositories)

In de periode van september 2004 tot februari 2006 is een pilot-project genaamd e-depot voor de Nederlandse archeologie (EDNA) uitgevoerd met subsidie van de SURF foundation in het kader van het DARE-programma. Een groep van vertegenwoordigers van alle universitaire archeologie opleidingen en de Rijksdienst (ROB) waren samen eensgezind en bundelden de krachten samen om samen met het NIWI het belang van digitale duurzaamheid onder de aandacht van de Nederlandse archeologen te brengen. Naast de digitale repositories die in het kader van het DARE-programma werden ingericht voor publicaties, werd het ook belangrijk gevonden om de onderliggende databestanden duurzame te archiveren en toegankelijk te houden. SURF honoreerde drie "data"-projecten waaronder het EDNA-project.

Elke deelnemende archeologische instelling was in de gelegenheid om een inventarisatie te maken van de bestaande onderzoeksprojecten waarvoor digitale documentatie beschikbaar was op de locale computers, diskettes en cdroms in de kasten en bureauladen van de onderzoekers. Deze inventarisatie resulteerde in zo'n 200 onderzoeksprojecten. Hiervan zijn er, per instelling, een paar als 'show-case' volledig gearchiveerd.

Overzicht van geregistreerde en gearchiveerde datasets EDNA I-project

Onderdeel van dit project vormde ook een gebruikersonderzoek waarin de wensen van de Nederlandse archeologen ten aanzien van een e-depot worden onderzocht. Hieruit kwam naar voren dat er, meer nog dan de onderliggende data, behoefte was aan een eenvoudige en digitale toegang tot de onderzoekersrapporten die de afgelopen 10-15 jaar in het kader van Malta zijn geproduceerd.